مسئولیت اجتماعی به این معناست که کسبوکارها علاوه بر به حداکثر رساندن ارزش سهامداران، باید به گونهای عمل کنند که به نفع جامعه باشد، البته نه صرفاً به نفع جامعه. مسئولیت اجتماعی برای سرمایهگذاران و مصرف کنندگانی که به دنبال سرمایه گذاریهایی هستند که نه تنها سودآور هستند، بلکه به رفاه جامعه و محیط زیست نیز کمک می کنند، اهمیت فزایندهای پیدا کرده است. در حالی که منتقدان به طور سنتی استدلال میکردند که ماهیت اصلی کسبوکار جامعه را به عنوان یک ذینفع در نظر نمیگیرد، نسلهای جوان مسئولیت اجتماعی را پذیرفته و تغییرات را پیش میبرند.
سایر تعاریف مسئولیت اجتماعی:
1- مسئولیت اجتماعی به این معناست که علاوه بر به حداکثر رساندن ارزش سهامداران، کسب و کارها باید به گونه ای عمل کنند که به نفع جامعه باشد.
2- شرکتهای مسئولیتپذیر اجتماعی باید سیاستهایی را اتخاذ کنند که رفاه جامعه و محیطزیست را ارتقا دهد و در عین حال تأثیرات منفی بر آنها را کاهش دهد.
3- شرکتها میتوانند به روشهای مختلف، مانند ترویج کار داوطلبانه، ایجاد تغییراتی که به نفع محیطزیست باشد، درگیر شدن در شیوههای کار اخلاقی، و مشارکت در کمکهای خیریه، مسئولانه عمل کنند.
4- مصرفکنندگان فعالانه و به طور چشمگیری به دنبال خرید کالاها و خدمات از شرکتهای دارای مسئولیت اجتماعی هستند و از این رو بر سودآوری آنها تأثیر میگذارد.
5- منتقدان ادعا میکنند که انجام مسئولیت اجتماعی برعکس چرایی وجود کسب و کارها است.
درک مسئولیت اجتماعی
مسئولیت اجتماعی به این معناست که افراد و شرکتها باید در جهت بهترین منافع محیط و جامعه خود عمل کنند. همانطور که در مورد کسب و کار اعمال میشود، مسئولیت اجتماعی به عنوان مسئولیت اجتماعی شرکت corporate social responsibility (CSR) شناخته میشود و به دلیل تغییر هنجارهای اجتماعی در حال تبدیل شدن به یک حوزه برجستهتر از تمرکز در کسب و کارها است.
محور این نظریه، وضع سیاستهایی است که تعادل اخلاقی را بین الزامات دوگانه تلاش برای سودآوری و نفع جامعه بهعنوان یک کل ترویج میکند. این سیاستها میتوانند هم کمیسیونهای انساندوستی از قبیل اهدای پول، زمان یا منابع و یا یا حذف آن مانند طرحهای «سبز برو»، کاهش گازهای گلخانهای یا پیروی از مقررات آژانس حفاظت از محیطزیست ایالات متحده برای محدود کردن آلودگی باشند.
بسیاری از شرکتها، مانند شرکتهایی که دارای سیاستهای «سبز» هستند، مسئولیت اجتماعی را به بخشی جداییناپذیر از مدلهای کسبوکار خود تبدیل کردهاند و این کار را بدون به خطر انداختن سودآوری انجام دادهاند.
علاوه بر این، سرمایهگذاران و مصرفکنندگان آگاهانهتر، تعهد شرکت به اقدامات مسئولیتپذیر اجتماعی را قبل از سرمایهگذاری یا خرید مورد توجه قرار میدهند.
به این ترتیب، پذیرفتن مسئولیت اجتماعی میتواند این اصول را سودمند نماید یعنی حداکثر کردن ارزش سهامداران.
یک الزام اخلاقی نیز وجود دارد. اقدام – یا عدم اقدام که میتواند بر نسلهای آینده تأثیر گذار باشد. به زبان ساده، مسئولیت اجتماعی فقط یک روش تجاری خوب است، و عدم تعهد به آن میتواند تأثیر مخربی بر ترازمالی ارزش سهام شرکتها و سازمانها داشته باشد. مسئولیت اجتماعی همچنین می تواند روحیه شرکت را تقویت کند، به خصوص زمانی که یک شرکت بتواند کارکنان را با اهداف اجتماعی خود درگیر کند.
به طور کلی، مسئولیت اجتماعی زمانی مؤثرتر است که یک شرکت قبل از اینکه دولت از طریق مقررات سازمانها را ملزم به رعایت مسئولیت اجتماعی نماید، این کار را به طور داوطلبانه انجام دهد.
4 نوع مسئولیت اجتماعی چیست؟
سازمان بینالمللی استاندارد (ISO) تأکید میکند که توانایی یک کسبوکار برای حفظ تعادل بین پیگیری عملکرد اقتصادی و پایبندی به مسائل اجتماعی و زیستمحیطی یک عامل حیاتی در عملکرد کارآمد و مؤثر است.
استراتژیهای کلیدی که یک شرکت متعهد به مسئولیت اجتماعی به دنبال آن است، شامل:
- بشردوستی،
- ترویج کار داوطلبانه،
- شیوههای کاری اخلاقی و
- تغییرات محیطی است.
به عنوان مثال، شرکتهایی که اثرات زیست محیطی خود را مدیریت میکنند ممکن است به دنبال کاهش اثرات کربن و محدود کردن ضایعات باشند. همچنین مسئولیت اجتماعی برای اَعمال و رفتار اخلاقی با کارکنان وجود دارد، که میتواند به معنای ارائه دستمزد منصفانه باشد، که زمانی به وجود میآید که قوانین حمایت از کارکنان محدودی وجود دارد. به عبارتی سازمانها میتوانند در صورت فقدان یا ضعف قوانین حمایتی از کارکنان قوانین و مقرارت داخلی خود را برای حمایت بیشتر از حقوق کارکنان اعمال کنند. مانند افزایش سطح دستمزد، حداکثر کردن پوشش بیمهای، اقدامات رفاهی و تسهیلاتی، …
نمونههایی از شرکتهای مسئولیت پذیر اجتماعی
مسئولیت اجتماعی در صنایع و شرکتها و سازمانها معانی مختلفی به خود میگیرد. مثلا:
- استارباکس (SBUX) از همان ابتدا متعهد به مسئولیت اجتماعی، از جمله پایداری و رفاه جامعه بود. این شرکت مواد تولیدی دارای گواهی تجارت عادلانه را برای تولید محصولات خریداری میکند و به طور فعال از کشاورزی پایدار در مناطقی که مواد اولیه تهیه میشوند حمایت میکند.
- هولدینگ تولیدات خانگی بن و جری، مسئولیت اجتماعی را در هسته عملیات خود ادغام کرده و مانند استارباکس، این شرکت مواد دارای گواهی تجارت منصفانه را خریداری میکند.
- گروه لگو، تولید کننده اسباب بازیهای لگو، متعهد به کاهش تاثیر کربن است. در سال 2014 به عنوان شریک حفاظت از آب و هوا صندوق جهانی حیات وحش نامگذاری شد.
- Salesforce.com Inc. (CRM) آنچه را مدل 1-1-1 مینامد توسعه داد. این شرکت 1 درصد از سهام خود، 1 درصد از محصول خود و 1 درصد از زمان کارمندان خود را به جامعه اختصاص میدهد.
- Target Corp. (TGT) که به خاطر برنامههای مسئولیت اجتماعی خود نیز شناخته شده است، در هزینههای اجتماعی جوامعی که فروشگاههای شرکت در آن فعالیت میکنند مشارکت میکند، از جمله کمک هزینه تحصیلی.
نقد مسئولیت اجتماعی شرکتها
همه معتقد نیستند که کسب و کارها باید وجدان اجتماعی داشته باشند. میلتون فریدمن، اقتصاددان اظهار داشت که «مسئولیتهای اجتماعی کسبوکار» به دلیل سستی در تحلیل و عدم دقت مورد انتقاد است. فریدمن معتقد بود که فقط افراد میتوانند احساس مسئولیت اجتماعی داشته باشند. کسب و کارها، بنا به ماهیت خود، نمیتوانند دارای چنین حسی باشند. برخی از کارشناسان بر این باورند که مسئولیت اجتماعی با هدف حضور در تجارت مخالفت میکند یعنی سود بیش از هر چیز.
با این حال، مسئولیت اجتماعی به جریان اصلی تبدیل شده است و اکنون در میان طیف گستردهای از شرکتها اعمال میشود. نسلهای جوانتر، مانند هزارهها و ژن Z، مسئولیت اجتماعی و ایجاد تغییر در محیط کار و بهعنوان مصرفکننده را پذیرفتهاند.
مصادیق مسئولیت اجتماعی چیست؟
مسئولیت اجتماعی شامل شرکتهایی است که در تلاشهای حفظ محیط زیست، شیوههای کار اخلاقی، بشردوستی و ترویج کار داوطلبانه شرکت میکنند. به عنوان مثال، یک شرکت ممکن است فرآیند تولید خود را برای کاهش انتشار کربن تغییر دهد.
مزایای اصلی مسئولیت اجتماعی چیست؟
بهرهمندی جامعه و کاهش اثرات منفی بر محیط زیست از جمله مزایای اصلی مسئولیت اجتماعی است. مصرف کنندگان به طور فزایندهای به دنبال خرید کالاها و خدمات از شرکتهای دارای مسئولیت اجتماعی هستند که میتواند تأثیر مثبتی بر درآمد و میزان سهم آنها از بازار باشد.
مسئولیت اجتماعی چه سودی برای شرکتها دارد؟
شرکتهایی که برنامههای مسئولیت اجتماعی را اجرا میکنند، علاوه بر افزایش بالقوه سود، میتوانند تصویر برند خود را نیز تقویت کنند. برنامههای مسئولیت اجتماعی نیز میتواند تأثیر مثبتی بر روحیه کارکنان داشته باشد.
مسئولیت اجتماعی به نفع جامعه و محیط زیست است و در عین حال از تأثیرات منفی بر آنها میکاهد. شرکتهایی که در مسئولیت اجتماعی شرکت میکنند میتوانند این کار را به روشهای مختلفی انجام دهند، از جمله ایجاد تغییراتی که به نفع محیطزیست است، درگیر شدن در شیوههای کار اخلاقی، و ترویج کار داوطلبانه، و بشردوستانه. مصرفکنندگان و فعالان مدنی به دنبال تجارت و تعامل با شرکتهای مسئولیتپذیر اجتماعی هستند، که میتواند به نفع خود نیز باشد. در واقع یک معامله برد-برد خواهد بود.
نویسنده:
بروزرسانی:
Updated March 28, 2023
آمار بازدید: ۵۳
