تابع AMORLINC، محاسبه استهلاک خطی مقداری از دارایی با استفاده از دوره‌های غیرمعمول یا بازگشتی

مقدمه:

در حسابداری، محاسبه‌ی استهلاک دارایی‌ها یکی از مهم‌ترین وظایف برای تعیین ارزش واقعی دارایی‌ها در طول زمان است. اکسل با ارائه توابع تخصصی مانند تابع AMORLINC ، این فرآیند را برای کاربران ساده‌تر کرده است. تابع AMORLINC به‌طور خاص برای محاسبه استهلاک خطی دارایی‌ها در دوره‌های زمانی غیرمعمول یا بازگشتی طراحی شده است. این تابع در سیستم‌های حسابداری فرانسوی کاربرد زیادی دارد، اما در سناریوهای خاص مالی دیگر نیز می‌تواند بسیار مفید باشد.

کلمات کلیدی:

• تابع AMORLINC در اکسل، استهلاک خطی در اکسل، محاسبه استهلاک دارایی، توابع مالی اکسل، استهلاک با دوره‌های غیرمعمول، آموزش AMORLINC، فرمول استهلاک خطی، تابع استهلاک بازگشتی، depreciation in Excel، amorlinc function tutorial

توضیح مختصر درباره AMORLINC

تابع AMORLINC در اکسل استهلاک خطی مقداری را برای دارایی با استفاده از دوره‌های غیرمعمول یا بازگشتی محاسبه می‌کند و معمولاً زمانی کاربرد دارد که بخشی از استهلاک باید به‌صورت متناسب با دوره‌های زمانی خاص تخصیص یابد. این تابع برای محاسبه استهلاک در دوره اول یا دوره‌ای که دارایی در میانه سال وارد یا خارج شده مفید است.

نحو تابع و پارامترها

AMORLINC(cost, date_purchased, first_period, salvage, period, rate, basis)

• cost قیمت خرید یا بهای تمام‌شده دارایی
• date_purchased تاریخ خرید دارایی
• first_period تاریخ شروع دوره استهلاک نخستین دوره حسابداری که دارایی داخل آن قرار می‌گیرد
• salvage ارزش باقیمانده یا اسقاطی در پایان عمر مفید
• period شماره دوره مورد محاسبه که می‌خواهید استهلاک آن را به‌دست آورید عدد صحیح مثبت است
• rate نرخ استهلاک سالیانه بر اساس روش خطی عدد اعشاری است مثلا 0.2 برای بیست درصد
• basis روش شمارش روزها برای محاسبه نسبت دوره عدد صحیح از 0 تا 4 که مشابه توابع مالی اکسل است

سناریوی کاربردی:

محاسبه استهلاک یک دستگاه با دوره‌های مالی نامنظم

فرض کنید شرکت “آریا صنعت” در تاریخ 15 فروردین 1402 یک دستگاه صنعتی به ارزش 120,000,000 ریال خریداری کرده است. این دستگاه دارای عمر مفید 5 ساله است و شرکت از تقویم مالی خاصی استفاده می‌کند که دوره‌های آن با سال تقویمی منطبق نیست. همچنین، شرکت قصد دارد از روش استهلاک خطی با نرخ 20٪ استفاده کند.

برای محاسبه استهلاک این دارایی با استفاده از تابع AMORLINC، اطلاعات زیر را در اختیار داریم:

فرمول در اکسل به شکل زیر خواهد بود:

=AMORLINC(120000000, “1402/01/15”, “1402/12/29”, 0, 1, 0.2, 1)

این فرمول میزان استهلاک دارایی را در اولین دوره مالی محاسبه می‌کند، حتی اگر این دوره کامل نباشد. با استفاده از این تابع، می‌توان استهلاک را برای دوره‌های بعدی نیز به‌صورت دقیق محاسبه کرد.

سناریوی کاربردی کامل

شرکت نمونه دارایی خریداری می‌کند با مشخصات زیر، و می‌خواهد استهلاک تخصیصی برای دوره سوم محاسبه شود.

• قیمت خرید cost برابر 50,000,000 تومان
• تاریخ خرید date_purchased برابر 2024-02-10
• اولین دوره first_period از 2024-01-01 شروع می‌شود
• ارزش باقیمانده salvage برابر 5,000,000 تومان
• نرخ سالیانه rate برابر 0.25 یعنی 25 درصد
• دوره مورد نظر period برابر 3
• basis برابر 1 یعنی واقعی بر واقعی

قدم‌های اجرا در اکسل:

1. در سلول‌ها مقادیر را قرار دهید مثلا A1=50000000 A2=2024-02-10 A3=2024-01-01 A4=5000000 A5=3 A6=0.25 A7=1
2. فرمول زیر را در سلولی که می‌خواهید مقدار استهلاک دوره سوم نشان داده شود وارد کنید:

=AMORLINC(A1,A2,A3,A4,A5,A6,A7)

3. نتیجه عددی که برمی‌گردد استهلاک مربوط به دوره سوم را به تومان نشان می‌دهد.

توضیح عددی نمونه برای درک نسبت زمانی:

• چون تاریخ خرید داخل اولین سال هست و first_period از ابتدای سال حساب شده است تابع با در نظر گرفتن تعداد روزهای واقعی بین تاریخ‌ها و نرخ سالیانه مقدار استهلاک هر دوره خطی را تخصیص می‌دهد و برای دوره سوم مقدار قابل انتظار نزدیک تقسیم خطی با در نظر گرفتن کسرهای زمانی خواهد بود.

نکات کلیدی و موارد عملی

• AMORLINC برای تخصیص استهلاک دوره‌ای وقتی دوره‌ها با شروع سال یا ماه هم‌راستا نیستند مناسب است.
• پارامتر first_period باید تاریخ شروع اولین دوره حسابداری باشد تا نسبت زمانی درست محاسبه شود.
• اگر می‌خواهید جدول استهلاک برای همه دوره‌ها داشته باشید، ستون period را از یک تا عمر مفید تکرار کنید و فرمول را کپی کنید تا سری مقادیر دوره‌ای تولید شود.
• basis را مطابق مقررات حسابداری یا قرارداد انتخاب کنید زیرا روش شمارش روزها بر تخصیص دوره‌ای اثر می‌گذارد.
• برای نمایش به ریال یا تومان از قالب قالب‌بندی ارقام در اکسل استفاده کنید و در صورت نیاز با ROUND مقدار را رند کنید.

نمونه جدول پیشنهادی در اکسل برای تولید جدول استهلاک

• ستون A: دوره period یعنی 1، 2، 3، …
• ستون B: فرمول استهلاک برای هر دوره مثلا در ردیف 2:

=AMORLINC($A$1,$A$2,$A$3,$A$4,A2,$A$6,$A$7)

• با کش کردن فرمول به پایین، لیستی از استهلاک هر دوره ساخته می‌شود و جمع این سطرها تا انتهای عمر مفید تقریبا برابر با cost – salvage خواهد بود.

مثال عملی برای AMORLINC

در این مثال فرض می‌کنیم شرکت دارایی‌ای خریداری کرده و می‌خواهیم استهلاک خطی مربوط به هر دوره حسابداری را محاسبه کنیم و مقدار دوره سوم را نمایش دهیم.

• هزینه خرید Cost = 100,000,000 ریال
• تاریخ خرید Date Purchased = 2024-03-10
• شروع اولین دوره حسابداری First Period = 2024-01-01
• ارزش اسقاطی Salvage = 10,000,000 ریال
• نرخ سالیانه استهلاک Rate = 0.20 (معادل 20%)
• دوره مورد محاسبه Period = 3
• روش شمارش روز Basis = 1 (Actual/Actual)

داده‌ها در سلول‌های اکسل

قرار دهید:

• A1 = 100000000
• A2 = 2024-03-10
• A3 = 2024-01-01
• A4 = 10000000
• A5 = 3
• A6 = 0.20
• A7 = 1

فرمول در سلولی که می‌خواهید استهلاک دوره 3 نشان داده شود:

=AMORLINC(A1, A2, A3, A4, A5, A6, A7)

این فرمول مقدار استهلاک تخصیص‌یافته برای دوره سوم را برمی‌گرداند.

ساخت جدول استهلاک برای همه دوره‌ها

برای دیدن توزیع استهلاک در هر دوره تا پایان عمر مفید، یک جدول ساده بسازید:

1. ستون B ردیف 2 به پایین را با اعداد دوره‌ها پر کنید: 1, 2, 3, …
2. در سلول C2 فرمول زیر را بنویسید و به پایین کپی کنید:

=AMORLINC($A$1, $A$2, $A$3, $A$4, B2, $A$6, $A$7)

3. جمع مقادیر ستون C باید تقریباً برابر با Cost − Salvage باشد.

توضیح منطقی و تفسیر نتیجه

• AMORLINC از روش خطی استفاده می‌کند اما به‌خاطر اینکه تاریخ خرید ممکن است داخل سال اول قرار گیرد و اولین دوره حسابداری با تاریخ First Period تنظیم شده است، تابع نسبت هر دوره را بر اساس تعداد روزهای واقعی یا روش basis محاسبه می‌کند و سپس استهلاک هر دوره را بر مبنای نرخ سالیانه مشخص بازمی‌گرداند.
• اگر دوره‌ها به صورت ماهانه یا فصلی تعریف نشده باشند، period به منزله شماره دوره حسابداری (اول، دوم، سوم و…) تفسیر می‌شود.
• در مثال بالا: مجموع استهلاک‌ها تا پایان عمر مفید نزدیک به 90,000,000 ریال خواهد بود (100,000,000 − 10,000,000) و AMORLINC هر دوره را به‌گونه‌ای تقسیم می‌کند که این جمع حاصل شود و دوره‌های نیمه‌سال یا کسری از سال به‌درستی تخصیص یابند.

نکات عملی

• اگر می‌خواهید مطمئن شوید دوره‌ها دقیقاً مطابق دفاتر شما حساب می‌شوند، از یک جدول دوره‌ای (هر ردیف یک دوره) استفاده کنید و فرمول را برای همه دوره‌ها کپی کنید تا توزیع کامل را ببینید.
• برای نمایش عدد با دو رقم اعشار یا قالب پولی از ROUND یا فرمت سلولی استفاده کنید، مثال:
•  
• =ROUND(AMORLINC(…),0) یا قالب Number/Accounting

فهرست توابع استهلاک در اکسل

سئوالات متداول:

+ - تابع AMORLINC چه تفاوتی با تابع AMORDEGRC دارد؟

تابع AMORLINC از روش استهلاک خطی استفاده می‌کند، در حالی که تابع AMORDEGRC از روش استهلاک نزولی (degressive) بهره می‌برد.

+ - آیا می‌توان از AMORLINC برای دارایی‌هایی با ارزش اسقاط استفاده کرد؟

بله، کافی است مقدار پارامتر Salvage را برابر با ارزش اسقاط دارایی قرار دهید.

+ - پارامتر Basis در تابع AMORLINC چه کاربردی دارد؟

این پارامتر نحوه محاسبه روزهای سال را مشخص می‌کند. مقدار 1 به معنی مبنای واقعی/واقعی (actual/actual) است.

+ - چگونه می‌توان استهلاک دوره‌های بعدی را محاسبه کرد؟

با تغییر مقدار پارامتر Period در فرمول، می‌توانید استهلاک دوره‌های بعدی را نیز محاسبه کنید.

+ - آیا تابع AMORLINC در همه نسخه‌های اکسل در دسترس است؟

خیر، این تابع در نسخه‌های خاصی از اکسل مانند Excel for Office 365 و Excel 2016 به بعد در دسترس است.

آموزش بیشتر:

1. FORECAST.ETS.CONFINT
2. تابع DOLLARFR، تبدیل اعداد اعشاری به نمایش کسری با مخرج دلخواه
3. تابع DB، محاسبه مقدار استهلاک خطیِ متناسب برای یک دارایی در هر دوره مشخص برحسب روش کاهش مانده نزولی
4. تابع CUMPRINC، محاسبه مجموع مبلغ اصل پرداخت‌شده بین دو دوره مشخص برای وامی با پرداخت‌های ثابت
5. تابع CUMIPMT، محاسبه مجموع مبلغ بهره پرداخت‌شده بین دو دوره مشخص برای یک وام یا تسهیلات قسطی