فیلم سینمایی سوختن (Burning)

✍️ مقدمه

«سوختن» یکی از تحسین‌شده‌ترین آثار سینمای کره‌جنوبی در دهه اخیر است؛ فیلمی رازآلود، آرام و چندلایه که با فضایی شاعرانه و تعلیقی پنهان، مخاطب را درگیر پرسش‌هایی درباره حقیقت، حسادت، طبقه اجتماعی و معنای زندگی می‌کند. این فیلم به کارگردانی Lee Chang-dong ساخته شده و با اقتباس آزاد از داستان کوتاه «Barn Burning» نوشته Haruki Murakami شکل گرفته است. «سوختن» با روایت مینیمال و پایان‌بندی مبهم خود، به یکی از آثار شاخص سینمای هنری جهان تبدیل شد.

فیلم سینمایی «سوختن» یکی از بهترین آثار سینمایی یک دهه اخیر است اگر آن را یکی از بهترین فیلم‌های چنددهه اخیر ننامیم. این فیلم کره‌ای را لی چانگ-دونگ در سال ۲۰۱۸ میلادی کارگردانی کرده است. لی چانگ-دونگ با همکاری او جونگ-می فیلم‌نامه اثر را بر پایه کتاب «سوزاندن انبار» اثر هاروکی موراکامی نوشته ‌است.

لی جونگ-سو رمان‌نویس جوانیست که برای امرار معاش گاه گداری کارگری می‌کند. روزی، در حین کار، به‌طور تصادفی به شین هی-می برمی‌خورد، همسایه و همکلاس دوران کودکیش. جونگ سو، اول او را به جا نمی‌آورد، شین هی-می می‌گوید دلیلش این است که جراحی زیبایی کرده‌است. جونگ-سو بالاخره او را به یادمی‌آورد و ساعت صورتی رنگی را که در قرعه‌کشی تبلیغاتی برنده شده به او می‌دهد. هی-می به او می‌گوید خیال دارد به زودی به آفریقا سفر کند، آیا جونگ- سو حاضر است در این مدت به گربه‌اش «بویلر» غذا بدهد؟ جونگ-سو می‌پذیرد. پیش از عزیمت هی-دی، پدر جونگ-سو درگیر دعوایی می‌شود و به زندان می‌افتد. پدر جونگ-سو دامدار است و یک نفر باید به مزرعه و گاو رسیدگی کند. جونگ-سو به خانه پدری نقل مکان می‌کند. سری هم به آپارتمان هی-می می‌زند تا هی-می روش غذا دادن به گربه را یادش بدهد. با هم عشق‌بازی می‌کنند.

بعد از رفتن هی-می، جونگ-سو مرتب به گربه غذا می‌دهد، هرگز گربه را نمی‌بیند اما مطمئن است گربه‌ای در کار است چون ظرف خاک گربه کثیف می‌شود. او هر بار در خانه هی-می خودارضایی می‌کند. بالاخره هی-می تلفن می‌زند و می‌گوید روز بعد برمی‌گردد. از جونگ-سو می‌خواهد او را از فرودگاه به خانه برساند. جونگ-سو به فرودگاه می‌رود اما هی-می تنها نیست. او در سفر با پسری کره‌ای آشنا شده‌است. سه نفر برای شام به یک رستوران می‌روند. هی-می از آفتاب‌غروب شگفت‌انگیزی می‌گوید که در سفر دیده‌است. این خاطره چنان احساسات او را برمی‌انگیزد که زیر گریه می‌زند و می‌گوید در آن لحظه دلش می‌خواسته ناپدید شود.

بن، دوست هی-می، پسری‌ست بسیار پولدار و بااعتماد به‌نفس، اما معلوم نیست منبع درآمدش از کجاست. جونگ-سو درگیر گذران زندگی و انجام کارهای خانه و مزرعه می‌شود و در دل به رابطه بن و هی-می حسادت می‌کند. روزی هی-می و بن به مزرعه جونگ-سو می‌آیند. هی-می خاطره‌ای تعریف می‌کند از بچگی‌اش. او می‌گوید در حال بازی بوده و در چاهی در نزدیکی خانه‌اش افتاده و جونگ-سو نجاتش داده. اما جونگ-سو این خاطره را به یاد نمی‌آورد. سه نفری علف می‌کشند، هی-می بلوزش را درمی‌آورد و می‌رقصد، کمی بعد هم خوابش می‌برد. بن به جونگ-سو اعتراف می‌کند که سرگرمی عجیب و غریبی دارد. او می‌گوید هر دو ماه یکبار، یک گلخانه متروک را آتش می‌زند. در راه که به آنجا می‌آمدند متوجه شده، دور و بر خانه جونگ-سو پر از گلخانه است و به زودی یکی‌شان را آتش خواهد زد. جونگ-سو به بن می‌گوید هی-می را دوست دارد. هی-می بیدار می‌شود. جونگ-سو بابت لخت شدنش جلوی مردها او را سرزنش می‌کند و هی-می بی هیچ حرفی سوار ماشین بن می‌شود.

طی روزهای بعد، جونگ-سو به تک‌تک گلخانه‌های اطراف خانه‌اش سرکشی می‌کند، اما اتفاقی نمی‌افتد. چند بار به هی-می زنگ می‌زند اما او جواب تلفنش را نمی‌دهد. یک روز، هی-می به او زنگ می‌زند اما صداهای عجیب و غریبی می‌شنود و تلفن قطع می‌شود. جونگ-سو نگران می‌شودو به خانه هی-می می‌رود. کسی در را باز نمی‌کند. صاحبخانه را راضی می‌کند در را باز کند تا به گربه غذا بدهد. خانه هی-می به شکلی غیرعادی تمیز و مرتب است، اثری هم از گربه و ظرف خاکش نیست. جونگ-سو، بن را تعقیب می‌کند، می‌بیند پورشه بن مقابل یک رستوران پارک شده. جونگ-سو با او روبرو می‌شود. دختر جوانی سر می‌رسد. جونگ-سو سراغ هی-می را می‌گیرد. بن می‌گوید خبری از او ندارد، بعید هم می‌داند به سفر رفته باشد چون آن طور که او خبر دارد هی-می آه در بساط نداشته. بن تمام مدت با ضمیر ماضی از او یاد می‌کند. بعد به جونگ-سو می‌گوید که هی-می تنها به او (جونگ-سو) اعتماد داشته و باعث شده بن برای اولین بار در عمرش احساس حسادت کند.

جونگ-سو همچنان نمی‌تواند دست از تعقیب بن برآرد. روزی بد، او را مقابل آپارتمانش می‌بیند و به خانه‌اش دعوت می‌کند. جونگ-سو می‌بیند بن گربه‌ای به خانه آورده. بن می‌گوید گربه را در خیابان پیدا کرده اما جونگ-سو به او مشکوک است. در دستشویی، کشویی را باز می‌کند که پر از زیورآلات زنانه است، از جمله ساعت صورتی‌رنگی شبیه آن که خودش به هی-می‌داده بود. گربه فرار می‌کند. جونگ-سو پیدایش می‌کند و می‌بیند به اسم «بویل» واکنش نشان می‌دهد. اسم گربه هی-می هم بویل بود.

جونگ-سو بن را دعوت می‌کند که به جایی بیرون شهر بیاید. می‌گوید هی-می هم همراه اوست. بن می‌رسد و می‌بیند هی-می آنجا نیست. جونگ-سو به او حمله می‌کند و با ضربات چاقو بن را به قتل می‌رساند. بن را توی پورشه‌اش می‌گذارد و جسد و ماشین و لباس‌های خودش را آتش می‌زند. جونگ-سو، لخت و عور، سوار ماشینش می‌شود و در حالی که در آینه به منظره سوختن ماشین نگاه می‌کند دور می‌شود.

سوختن فیلمی است که سوالات زیادی را مطرح کرده ولی لزوما پاسخ‌های حاضر و آماده‌ای برای آن‌ها ندارد و از این جهت جذاب و جالب توجه است. لی چانگ-دونگ استادانه هیجان، نبض درام و داستان عاشقانه را با هم ترکیب کرده است. بازی‌های سه بازیگر اصلی فوق‌العاده‌اند و در طول فیلم داستان به شکلی مداوم از سطح به عمق می‌رود.

از سوی دیگر سوختن را باید در میان آثار سینمای شرق آسیا که در سال‌های گذشته مضامین طبقاتی پررنگی دارند تحلیل کرد. این اثر سینمایی شباهت‌های قابل توجهی با چند فیلم تحسین‌شده دیگر آسیایی دارد؛ انگل و دزدان فروشگاه که هر دو مسائل اجتماعی و طبقاتی را به عنوان ایده‌های محوری خود مطرح می‌کنند. سوختن اما نگاهی غیرمستقیم‌تر و چه بسا پیچیده‌تر به مساله دارد. سوختن درونی جوانی از طبقات نه‌چندان مرفه جامعه که در برابر قدرت، رفاه، برتری و کیفیت حاصل از ثروت رقیب خود کاملا عاجز شده و قادر به رمزگشایی بلایی که دقیقا به سرش می‌آید نیست. این سوختن درونی به خشمی درونی تبدیل شده که به‌زودی چه در فیلم و چه در جامعه زبانه خواهد کشید.

ساخته لی چانگ-دونگ در جشنواره‌های جهانی بسیار تحسین شد. فیلم امتیازی خیره‌کننده از منتقدان بین‌المللی حاضر در جشنواره فیلم کن گرفت و در پایان سالی که اکران شد در فهرست فیلم‌های برتر عموم مجلات سینمایی حضور داشت.

📌 اطلاعات کلی

• سال تولید: ۲۰۱۸
• کشور سازنده: کره جنوبی
• کارگردان: Lee Chang-dong
• نویسندگان: لی چانگ-دونگ، اوه جونگ-می
• ژانر: درام، معمایی، روان‌شناختی
• مدت زمان: حدود ۱۴۸ دقیقه
• زبان: کره‌ای
• بر اساس: داستان کوتاه «Barn Burning» از هاروکی موراکامی

🎭 بازیگران

• Yoo Ah-in در نقش جونگ‌سو
• Steven Yeun در نقش بن
• Jeon Jong-seo در نقش هه‌می

📖 خلاصه داستان

«جونگ‌سو» جوانی تنها و کم‌حرف است که آرزوی نویسنده شدن دارد. او به‌طور اتفاقی با دوست دوران کودکی‌اش «هه‌می» دیدار می‌کند. پس از سفر هه‌می به آفریقا، او با مردی ثروتمند و مرموز به نام «بن» بازمی‌گردد. بن ادعا می‌کند سرگرمی عجیبی دارد: آتش زدن گلخانه‌های متروک. ناپدید شدن ناگهانی هه‌می، جونگ‌سو را وارد مسیری پر از شک، حسادت و وسواس می‌کند؛ مسیری که مرز میان واقعیت و خیال را تیره و تار می‌سازد.

🎥 ویژگی‌های هنری

• روایت آهسته و تعلیق تدریجی
• فضاسازی واقع‌گرایانه با نشانه‌های نمادین
• پرداخت ظریف به شکاف طبقاتی در جامعه کره جنوبی
• پایان‌بندی باز و تفسیربردار
• استفاده از سکوت و قاب‌بندی‌های مینیمال برای ایجاد حس بی‌قراری

---

🏆 جوایز و افتخارات

• نمایش در بخش مسابقه جشنواره فیلم کن ۲۰۱۸
• برنده جایزه فیپرشی (منتقدان بین‌المللی) در کن
• انتخاب به‌عنوان نماینده کره جنوبی برای اسکار بهترین فیلم بین‌المللی
• دریافت جوایز متعدد از انجمن‌های منتقدان فیلم در سراسر جهان

📊 بازخورد منتقدان

«سوختن» با تحسین گسترده منتقدان جهانی روبه‌رو شد و بسیاری آن را یکی از بهترین فیلم‌های سال ۲۰۱۸ دانستند. بازی استیون یون به‌عنوان شخصیتی مرموز و چندوجهی مورد توجه ویژه قرار گرفت. منتقدان از لحن آرام اما پراضطراب فیلم و پرداخت دقیق به موضوع بیگانگی نسل جوان تمجید کردند.

🎞 جایگاه در سینمای کره

این فیلم یکی از مهم‌ترین آثار کارنامه لی چانگ-دونگ محسوب می‌شود و در کنار فیلم‌هایی چون Poetry جایگاه او را به‌عنوان یکی از مؤلفان برجسته سینمای هنری آسیا تثبیت کرد.