Shitcoin
از زمان پیدایش بیت کوین و رواج یافتن رویدادهای عرضه اولیه سکه (ICO) مقدار زیادی شیت کوین روانه بازار شدهاند و تعداد آنها هر روز بیشتر میشود. بسیاری از سرمایهگذاران ناآگاه، سرمایه خود را به خاطر خرید این شت کوینها و اعتماد به پروژه آنها از دست دادهاند.
شت کوینها ارزش، هدف و کاربردی در دنیای واقعی ندارند و بیشتر به عنوان طرحهای پامپ و دامپ شناخته میشوند. این دسته از رمزارزها در مدت کوتاهی صعود و سقوط میکنند و کسانی که بیشترین سود را از آنها میبرند سرمایهگذاران اولیه و سازندگان آنها هستند. با این حال، بسیاری از مردم وسوسه میشوند در آنها سرمایهگذاری کرده و سود کسب کنند. در این مقاله بررسی میکنیم که شت کوین چیست و چگونه میتوانیم شت کوینها را از ارزهای دیجیتال معتبر تشخیص دهیم.
شیت کوین چیست؟
کلمه شیت کوین (Shitcoin یا شیت کوین) در دنیای رمزارزها یک اصطلاح برای توصیف ارزهای دیجیتالی است که ارزش، اعتبار و هدف واقعی ندارند. در فرآیند ساخت و توسعه شت کوینها، معمولاً نوآوری خاصی به کار گرفته نمیشود و در بسیاری موارد یک نسخه کپی از ارزهای دیجیتال موفق هستند.
در بیشتر موارد، شت کوینها مشکل خاصی را در دنیای رو به رشد رمزارزها حل نمیکنند؛ مثلاً رمزارز بیت کوین (BTC) تراکنشهای غیرمتمرکز را به دنیا معرفی کرد و اتریوم (ETH) ساخت اپلیکیشنهای غیرمتمرکز را امکانپذیر کرد اما وقتی به پروژههای شت کوین نگاه میکنید هیچ نوآوری و راهکار مفیدی در آنها نمیبینید.
به همین دلیل این یک باور رایج است که شت کوینها بیشتر شبیه طرحهای پولسازی سریع هستند تا ارزهای دیجیتال مفید با توسعه و دوام بالا.
البته جالب است بدانید برخی کاربران مانند ماکسیمالیستهای بیت کوین، همه آلت کوینها را شیت کوین خطاب میکنند و آنها را بیارزش و بیمعنی میدانند. ماکسیمالیستها (Bitcoin Maximalists) عضو جنبشی در دنیای کریپتو هستند که اعتقاد دارند تنها رمزارز با ارزش دنیا، بیت کوین است.
شیت کوینها، همانطور که از نامشان پیدا است، هیچ ارزش یا کاربرد ذاتی ندارند. آنها معمولاً نقدینگی محدودی دارند، تیم توسعه آنها شامل افرادی ناشناخته و بیتجربه است و ادعاهای بازاریابی اغراقآمیز میکنند.
قیمت یک شیت کوین نیز معمولاً شدیداً دستخوش نوسانات شده و توسط سفتهبازی (Speculation) تعیین میشود. سفتهبازی در بازار کریپتو به این معنی است که معاملهگران سودجو از نوسانات کوتاهمدت یک ارز دیجیتال استفاده کرده و از خرید و فروش مجدد آن سود کسب میکنند.
برای اینکه بتوانید شیت کوینها را تشخیص دهید، ابتدا باید بدانید که تاریخچه شت کوینها و ویژگیهای یک شیت کوین چیست که در ادامه این موضوع را با جزئیات بیشتری توضیح میدهیم.
تاریخچه پیدایش شت کوینها
زمانی که بیت کوین در سال ۲۰۰۹ (۱۳۸۷ شمسی) راهاندازی شد، هدف آن دموکراتیزه کردن پول و ایجاد یک شبکه همتا به همتا (P2P) و غیرمتمرکز برای پردازش امور مالی بود. از آن زمان دنیای ارزهای دیجیتال شاهد رشدی انفجاری بوده است و توسعه آن همچنان ادامه دارد.
طی سالهای اخیر هزاران ارز دیجیتال مختلف ساخته شدهاند که بسیاری از آنها شت کوین بوده و در مدت کوتاهی صعود و سقوط کردند، در حالی که برخی از آنها تبدیل به آلت کوینهای موفقی شدند و همچنان سرمایهگذاران خود را دارند.
پس از معرفی بیت کوین، موفقیت و پتانسیل فناوری بلاک چین برای مردم بیشتر آشکار شد. تا سال ۲۰۱۳، دهها آلت کوین به وجود آمده بود که هر کدام در مقایسه با بیتکوین، ویژگیها، آپدیتها یا موارد استفاده منحصربهفرد خود را نوید میدادند.
سال ۲۰۱۷ برای صنعت ارزهای دیجیتال یک سال پراهمیت و تاثیرگذار بود. در این سال، مکانیزم عرضه اولیه سکه (ICO) به یک روش محبوب برای جمعآوری کمکهای مالی برای استارتاپهای کریپتو تبدیل شد. با استفاده از این مکانیزم، استارتآپها میتوانند با انتشار توکنهای خود، میلیونها دلار سرمایه جمع کرده و توجه کاربران را نیز به سوی خود جذب کنند.
با این حال، این رشد کنترل نشده ارزهای دیجیتال یک جنبه منفی داشت. بسیاری از این پروژههای جدید فاقد چشماندازی روشن، هدف و کاربرد مفید یا حتی یک نقشه راه ابتدایی بودند.
با این حال، بسیاری از این شت کوینها توانستند با وایت پیپرهایی که اغلب مملو از اصطلاحات تخصصی و وعدههای بلندبالا بود، سرمایه زیادی جمع کنند. طبیعتاً بسیاری از این پروژهها شکست خوردند یا رشد و توسعه خود را متوقف کردند و در این میان بسیاری از مردم سرمایه خود را با خرید این ارزهای دیجیتال از دست دادند.
ویژگیهای شت کوینها
تا اینجا فهمیدیم که اصطلاح «شت کوین» اغلب برای توصیف ارزهای دیجیتالی استفاده میشود که بیارزش یا فاقد کاربرد و هدف واقعی هستند و با تاریخچه پیدایش آنها آشنا شدیم.
اما سوال اصلی اینجاست که چگونه میتوانیم پیش از سرمایهگذاری در شت کوینها، این پروژههای محکوم به شکست را تشخیص دهیم؟ ویژگیهای اصلی یک شت کوین چیست؟
در جدول زیر ویژگیهای مهم شت کوینها را شرح داده و نشانههای آنها را بررسی میکنیم. اگر یک یا چند مورد زیر را در یک پروژه جدید ارز دیجیتال دیدید، بهتر است پیش از سرمایهگذاری به ارزش و اعتبار واقعی آن شک کنید.
در جدول زیر ویژگیهای مهم شت کوینها را شرح داده و نشانههای آنها را بررسی میکنیم. اگر یک یا چند مورد زیر را در یک پروژه جدید ارز دیجیتال دیدید، بهتر است پیش از سرمایهگذاری به ارزش و اعتبار واقعی آن شک کنید.
| ویژگی | شرح | نشانه |
| عدم وجود کاربرد اصلی | بسیاری از شت کوینها هیچ کاربرد یا موارد استفاده اصلی به جز کسب سود از نوسانات شدید کوتاهمدت ندارند. | پروژه از هیچ کاربرد اصلی و مفیدی صحبت نکرده و بیشتر برای جذب سرمایه اولیه جلو آمده است. |
| عدم وجود وایت پیپر یا وایت پیپر مبهم | وایت پیپر طرح اولیه یک پروژه است. شت کوینها اغلب دارای وایت پیپر ضعیف یا کپی شده و یا اصلاً وایت پیپر ندارند. | محتوای ایجاد شده با سرقت ادبی، استفاده بیش از حد از اصطلاحات فنی برای گیج کردن خوانندگان، یا عدم وجود وایت پیپر. |
| تیم توسعه مشکوک | اعتبار یک پروژه اغلب در تیم آن نهفته است. اعضای تیم شت کوینها اغلب ناشناس یا حتی جعلی هستند. | اعضای تیم توسعه هویت قابل تأیید ندارند و یا تجربه قبلی در صنعت بلاک چین یا صنایع مرتبط ندارند. |
| بازاریابی افراطی | شت کوینها اغلب کمپینهای بازاریابی تهاجمی با محتوایی بیپایه و اساس داشته و شفافیت کمی دارند. | وعدههای بازگشت تضمینی سرمایه، تبلیغات مکرر خریداریشده، عدم وجود اطلاعات دقیق پروژه. |
| نقدینگی پایین | شت کوینها اغلب حجم معاملات پایینی دارند که خرید یا فروش مقادیر قابلتوجه آنها را دشوار میکند. | تعداد کمی از صرافیها (خصوصاً صرافیهای معتبر) توکن را لیست کردند، توکن نوسانات قیمت بزرگ و معاملات کوچک دارد. |
| مدیریت متمرکز | یکی از ارکان مهم تکنولوژی رمزارزها، غیرمتمرکز بودن آنها است. شت کوینها اغلب به صورت متمرکز (توسط یک یا چند شخص) کنترل و مدیریت میشوند. | یک نهاد یا گروه کوچک بر تصمیمات، رایگیریها و کنترل و توسعه پروژه مدیریت دارد و در آینده نیز قصد غیرمتمرکز شدن ندارند. |
| پروژههای کپی شده | به جای ارائه نوآوری و ایده جدید، بسیاری از شت کوینها به سادگی ایده پروژههای موجود را کپی میکنند. | دارای ویژگیهای مشابه با یک پروژه موجود و تاسیس شده است و هیچ تفاوت قابلتوجهی در آن دیده نمیشود. |
چرا سرمایهگذاران شت کوین میخرند؟
دلیل اصلی که سرمایهگذاران شت کوین میخرند، کسب سود از خرید و فروش این ارزهای دیجیتال است. البته عوامل دیگری مانند تاثیر رسانههای اجتماعی و حس فومو (FOMO) نیز در اینگونه سرمایهگذاریها تاثیر میگذارند که آنها را بررسی میکنیم.
وعده سود و بازده سریع
سرمایهگذاری در بازارهای سنتی اغلب به صبر و چشمانداز بلندمدت نیاز دارد، اما بازار ارزهای دیجیتال با سرعتی بسیار سریعتر حرکت میکند.
شت کوینها که اغلب با شعارهای دستیابی به سود و بازده سریع جلو میآیند، جذابیت مالی زیادی ایجاد کرده و سرمایهگذاران را با امکان رشد تصاعدی در دورههای بسیار کوتاه ترغیب میکنند.
این تصویر از سود سریع به یک انگیزه قوی تبدیل شده و باعث میشود سرمایهگذاران خطرات ناشی از آنها را نادیده بگیرند.
تاثیر رسانههای اجتماعی
چشمانداز سرمایهگذاری در شت کوینها تا حد زیادی با جریانهای رسانههای اجتماعی در هم تنیده شده است. کمپینهای تبلیغاتی مداوم و تاییدهای اینفلوئنسرها میتوانند رفتار سرمایهگذاران را بهطور چشمگیری تحت تأثیر قرار دهند و نام شت کوینها را در آگاهی عمومی تثبیت کنند.
در دنیایی که توییتها میتوانند باعث تغییرات در احساسات کلی سرمایهگذاران بازار شوند، مرز بین فرصتهای باارزش و ترفندهای بازاریابی محو میشود و بسیاری را به سرمایهگذاری تحت تأثیر تبلیغات رسانههای اجتماعی سوق میدهد.
حس ترس از دست دادن فرصت یا فومو (FOMO)
در بازار ارزهای دیجیتال، حس ترس از دست دادن فرصتهای سودمند یا همان فومو (FOMO)، به طور قابلتوجهی بر تصمیمات سرمایهگذاران تأثیر می گذارد.
با مشاهده اینکه دیگران از سرمایهگذاریهای اولیه پاداشهای بهظاهر آسانی دریافت میکنند، مردم احساس میکنند که آنها نیز باید به این فرصتها چنگ بزنند تا از دیگران عقب نیفتند. این فشار روانی اغلب میتواند باعث نادیده گرفتن استراتژیهای سرمایهگذاری منطقی و منجر به تصمیمگیریهای نادرست شود.
شت کوینها چگونه کار میکنند؟
شت کوینها معمولاً از زمان راهاندازی تا سقوط خود، از یک الگوی قابل پیشبینی پیروی میکنند که شامل مراحل زیر است:
- مرحله راهاندازی: یک کوین جدید به بازار معرفی میشود که اغلب با کمپینهای بازاریابی پر زرق و برق و وعدههای سود و بازده بالا همراه است.
- علاقه اولیه: برخی از سرمایهگذاران ممکن است در ابتدا به این کوین علاقه نشان دهند که منجر به افزایش جزئی قیمت آن شود.
- هیجان و سفتهبازی: قیمت به طور تصاعدی افزایش مییابد زیرا سرمایهگذاران بیشتری با این باور که میتوانند به سرعت با این ارز دیجیتال ثروتمند شوند، به بازار آن وارد میشوند.
- سقوط: در نهایت، حباب سفتهبازی میترکد و باعث کاهش شدید قیمت میشود، زیرا سرمایهگذاران اولیه سرمایه خود را نقد میکنند، یعنی شت کوین را میفروشند. کسانی که دیرتر وارد بازار این شت کوین شدهاند، مثلاً در مرحله هیجان و سفتهبازی وارد شدند، ضرر میکنند.